Respijt pensioenfondsen

Noodlijdende pensioenfondsen moeten niet drie maar vijf jaar de tijd krijgen om hun vermogenspositie, die sterk heeft geleden onder de kredietcrisis, op te krikken.

In dat tijdsbestek mogen die pensioenfondsen de uitkeringen die zij doen, niet verhogen met de prijsindex. Dit voorstel van minister Piet Hein Donner van Sociale Zaken wordt vandaag besproken in de ministerraad. Als die maatregel wordt doorgevoerd is verlaging van pensioenuitkeringen door fondsen die nu krap zitten evenmin aan de orde.

PvdA en SP hadden hier sterk op aangedrongen. ”Je kunt ook de uitkeringen niet indexeren, maar dan betalen de werkenden de rekening,” zegt PvdA-woordvoorder Jacques Tichelaar. Hij wijst erop dat pensioenfondsen die de boel eerder dan vijf jaar op orde hebben, direct weer zullen indexeren. Het CDA zag aanvankelijk liever een maximale termijn van drie jaar, maar zal vrijwel zeker de eigen minister steunen. In dat geval is er voor deze aanpak een meerderheid in de Tweede Kamer.

Over het plan is intensief overlegd door afgevaardigden van fondsen, werkgevers, werknemers, De Nederlandsche Bank en het ministerie van Sociale Zaken. Krachtens de wet hebben fondsen slechts drie jaar om het huishoudboekje op orde te brengen wanneer er niet genoeg geld in kas is om de pensioenen op de lange termijn te waarborgen. Voor de helft van de fondsen is drie jaar onvoldoende om orde op zaken te stellen. Vandaar dat Donner de termijn wil oprekken.

Daarmee zijn de gepensioneerden bij de zwakke fondsen straks de eersten die koopkracht inleveren. Ook zonder het herstelplan van Donner was dat overigens gebeurd, omdat die fondsen sowieso geen geld hebben om de uitkeringen te verhogen.

Het koopkrachtverlies voor gepensioneerden van de arme fondsen is nu zeer gering vanwege de lage inflatie, maar dat kan fors oplopen. Al met al wordt circa zeventig procent van de 2,5 miljoen gepensioneerden erdoor getroffen. Dat zijn 1,7 miljoen bejaarden. De werkende leden van die fondsen dragen premie af om pensioenrechten op te bouwen en lopen dezelfde schade op als mensen die al gepensioneerd zijn. Voor jonge werknemers hoeft dat niet dramatisch te zijn. Tegen de tijd dat zij pensioen gaan ontvangen, kunnen de fondsen weer op krachten zijn. Veel vijftigplussers schieten er vrijwel zeker wél bij in.

Overigens verkeren niet alle fondsen in de gevarenzone. Die van Rabobank en Shell bijvoorbeeld varen wel. Circa de helft – met relatief veel oudere leden en weinig werkenden, zoals in de metaal – doen het minder goed. Waarschijnlijk is 85 procent van de fondsen binnen vijf jaar weer boven Jan. Vijftien procent dreigt op den duur de pensioenuitkeringen te moeten verlagen.